Mụn đầu trắng được định nghĩa như thế nào? Phân biệt với mụn đầu đen và các loại mụn khác ra sao? Việc xác định đúng loại mụn là bước đầu tiên cần phải làm trên hành trình điều trị bền vững. Cùng tìm hiểu trong bài viết này nhé!
Trả lời nhanh: Mụn đầu trắng là nhân mụn đóng (closed comedone), lỗ chân lông bị bít nhưng miệng nang vẫn còn một lớp da mỏng phủ lên, nên nhân không tiếp xúc với không khí và giữ màu trắng đục. Mụn đầu đen là nhân mụn mở, có cùng một cơ chế bít tắc với mụn đầu trắng. Chỉ khác ở chỗ miệng nang hở ra, bề mặt nhân bị oxy hoá và sẫm màu lại. Cả hai đều là tổn thương chưa viêm: không đỏ, không đau.
Phân biệt mụn đầu trắng, mụn đầu đen và mụn ẩn
| Mụn đầu trắng | Mụn đầu đen | Mụn ẩn | |
|---|---|---|---|
| Bản chất | Nhân đóng, miệng nang còn phủ da | Nhân mở, miệng nang hở | Nhân đóng nằm sâu dưới lớp sừng |
| Nhìn thấy gì | Chấm trắng hoặc trắng ngà, gồ nhẹ dưới lớp da mỏng | Chấm đen phẳng ngay miệng lỗ chân lông | Gần như không thấy gì dưới ánh đèn chiếu thẳng |
| Sờ thấy gì | Nốt gồ nhỏ, không đau | Bề mặt hơi ráp | Da lộm cộm như giấy nhám mịn, từng mảng |
| Vì sao có màu đó | Nhân không tiếp xúc không khí nên giữ màu sáng | Bề mặt nhân oxy hoá khi tiếp xúc không khí | Không lộ ra nên không có màu đặc trưng |
| Vị trí hay gặp | Trán, cằm, quanh miệng, hai bên má | Mũi, rãnh mũi má, cằm | Trán, cằm, hai bên má |
| Đã viêm chưa | Chưa | Chưa | Chưa |
Mọi người thường nhầm lẫn giữa những loại mụn có ngoại hình gần tương tự nhau như mụn đầu trắng và mụn ẩn hay mụn đầu trắng và mụn mủ.
– Mụn đầu trắng với mụn ẩn: Cùng là nhân mụn đóng kín trong nang lông; khác nhau ở vị trí nhân. Mụn ẩn nằm sâu dưới lớp sừng nên chỉ sờ thấy sần, còn mụn đầu trắng đã trồi sát bề mặt nên nhìn thấy chấm trắng. Hướng xử lý giống nhau, chỉ khác thời điểm lấy nhân. Nói cách khác, mụn đầu trắng thường là mụn ẩn ở chặng cuối hành trình của nó.
– Mụn đầu trắng và mụn mủ: Nhìn qua thì cùng có một chấm trắng, nhưng mụn mủ đã viêm: nền da quanh nốt đỏ lên, nốt sưng và đau khi chạm, phần trắng là dịch mủ chứ không phải nhân sừng. Mụn đầu trắng thì không đỏ, không đau, và nhân bên trong đặc.
Vì sao mụn đầu trắng dễ chuyển thành mụn viêm?
Mụn đầu trắng có nhân mụn đóng. Một nhân mụn đóng là một khoang kín. Bên trong khoang đó, bã nhờn vẫn tiếp tục được tiết ra bên dưới nhưng không có đường thoát, nên áp lực trong nang tăng dần và khiến nang căng ra. Cùng lúc đó, môi trường yếm khí bên trong khoang kín lại là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn thường trú trên da sinh sôi mạnh.
Khi thành nang căng quá mức rồi vỡ, hỗn hợp bã nhờn, tế bào sừng và vi khuẩn tràn vào lớp trung bì xung quanh. Hệ miễn dịch phản ứng với phần “rò rỉ” đó bằng phản ứng viêm. Khi này, nốt mụn chuyển sang đỏ, sưng và đau. Từ thời điểm này, bài toán không còn là thông nang nữa mà là kiểm soát ổ viêm. Hệ quả của việc viêm để lại cũng nặng hơn hẳn, vì viêm sâu là con đường dẫn tới thâm kéo dài và sẹo rỗ.
Ngược lại, mụn đầu đen ít đi theo hướng này hơn. Miệng nang đã hở nên áp lực bên trong được giải phóng liên tục; nó có thể tồn tại rất lâu ở nguyên trạng thái đó mà không chuyển viêm.
Những thói quen khiến nhân mụn đóng xuất hiện nhiều
Có một số thói quen làm quá trình sừng hoá bất thường ở cổ nang lông nặng thêm, “mọc” thêm nhiều nhân mụn đóng như mụn đầu trắng.
- Nặn hoặc cạy nốt chưa có đường thoát. Lực ép từ bên ngoài lên một khoang kín thường đẩy nhân xuống sâu hơn thay vì đưa nó lên, làm vỡ thành nang và biến một tổn thương chưa viêm thành một ổ viêm.
- Tẩy tế bào chết quá tay để “đánh bay” da sần. Lớp sừng bị bào mòn liên tục khiến hàng rào da yếu đi; da phản ứng bằng cách sừng hoá bù, và nhân đóng quay lại dày hơn trước.
- Đắp và dán liên tục lên vùng da đang bít. Các bước làm bí bề mặt kéo dài không giúp nhân thoát ra, mà giữ thêm bã nhờn ở lại phía dưới.
- Đổi sản phẩm liên tục theo từng tuần. Da cần một khoảng thời gian đủ dài để lớp sừng bong theo nhịp bình thường trở lại; đổi hoạt chất giữa chừng làm quá trình đó không bao giờ hoàn tất.
- Bỏ bước làm sạch phần trang điểm và kem chống nắng vào cuối ngày. Cặn sản phẩm đọng ở miệng nang là một trong những yếu tố hay gặp nhất ở nhóm nhân đóng vùng má và quai hàm.
>>> Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về nhóm mụn không viêm, hãy tham khảo bài: mụn không viêm: nguyên nhân và cách điều trị.
Khi nào cần lấy nhân mụn chuẩn y khoa?
Không phải nhân đóng nào cũng cần can thiệp. Một vài nốt lác đác, không lan rộng, có thể tự bong khi lớp sừng đổi mới đúng nhịp. Nhưng nếu rơi vào những tình huống sau thì nên can thiệp y khoa thay vì xử lý tại nhà:
- Nhân đóng đã thành mảng ở trán, cằm hoặc hai bên má, sờ ráp cả vùng chứ không còn là vài nốt riêng lẻ.
- Đã có những nốt bắt đầu đỏ lên xen giữa các nhân đóng — dấu hiệu cụm này đang chuyển viêm.
- Bạn đã nặn nhiều lần và vùng đó bây giờ vừa còn nhân, vừa có thâm, vừa có chỗ lõm nhẹ.
- Nhân đóng đi kèm da rất dầu hoặc lớp sừng dày, tức là yếu tố nền vẫn còn nguyên và mảng mới sẽ tiếp tục hình thành.
Ở phòng khám, nhân chỉ được lấy sau khi lớp sừng đã được làm mềm và nhân đã trồi lên, trong điều kiện vô khuẩn — đúng thời điểm và đúng tầng, nên tổn thương để lại tối thiểu. Đó là khác biệt thực chất giữa “lấy nhân” và “nặn”. Câu hỏi liệu nhân đóng có tự tiêu theo thời gian hay không được trả lời riêng ở bài mụn ẩn có tự hết không.
Theo dõi chuyên mục Kiến thức để biết thêm nhiều thông tin hữu ích khác!
Câu hỏi thường gặp
1. Mụn đầu trắng và mụn đầu đen khác nhau thế nào?
Cùng là nhân mụn hình thành do nang lông bị bít, khác nhau ở chỗ miệng nang đóng hay mở. Mụn đầu trắng còn một lớp da mỏng phủ lên nên nhân không tiếp xúc không khí và giữ màu trắng đục; mụn đầu đen có miệng nang hở nên bề mặt nhân bị oxy hoá và sẫm màu. Cả hai đều chưa viêm, nhưng nhân đóng dễ chuyển thành mụn viêm hơn.
2. Mụn đầu trắng có tự hết không?
Một số nhân nhỏ có thể tự bong khi lớp sừng đổi mới đúng nhịp, nhưng nút sừng bịt miệng nang thường tồn tại rất lâu và có xu hướng lan thành mảng. Để lâu, nang bít có thể chuyển sang viêm, và lúc đó việc điều trị mất nhiều thời gian hơn. Tự nặn không rút ngắn được quá trình này mà thường làm ngược lại.
