Mụn đầu đen có tự hết không? Mụn đầu đen không trồi lên khỏi bề mặt như mụn viêm, mụn bọc nên nhiều người thường có tâm lý chờ cho nó tự hết. Việc chờ đợi này có hiệu quả không và sẽ mang đến kết quả gì? Cùng tìm hiểu trong bài viết này nhé!
Trả lời nhanh: Mụn đầu đen gần như không tự hết, không theo nghĩa nhân mụn tự biến mất. Mụn đầu đen là một nút bã nhờn trộn tế bào sừng đã bị nén chặt trong nang lông; phần đầu nút tiếp xúc với không khí, bị oxy hoá và sẫm màu lại. Cơ thể không có cơ chế nào đẩy cái nút đó ra ngoài, nên nó chỉ hết khi được lấy ra hoặc khi miệng nang được thông đúng cách.
Vì sao nhân mụn đầu đen không tự tiêu?
Nang lông tiết bã liên tục. Bình thường bã nhờn trôi lên bề mặt cùng tế bào sừng bong ra mà không bị vướng víu. Tuy nhiên, khi cổ nang lông tăng sừng hoá, tế bào chết bong ra nhiều hơn và dính hơn thì dòng chảy đó sẽ bị tắc nghẽn ngay ở chỗ hẹp nhất. Bã nhờn phía dưới vẫn tiếp tục được tiết ra, ép vào khối đang nghẽn, trong khi phía bề mặt lại chưa “khơi thông”. Dần dần, khối ấy bị dồn nén tích luỹ thành một nút đặc, ôm khít lòng nang.
Từ đây, chúng ta rút ra một số lý do mà mụn đầu đen sẽ không tự tiêu theo thời gian:
- Nó là chất đặc bị tích luỹ, không phải dịch hay chất lỏng nên sẽ không có đường thoát tự nhiên nào đủ rộng để nó trôi ra đặc biệt trong trường hợp nó vẫn luôn được “bồi đắp”. Việc rửa mặt nhiều hơn hay chà xát mạnh tay, tẩy tế bào chết liên tục chỉ giải quyết phần bề mặt mà không thể nào chạm tới phần thân nút nằm sâu bên dưới.
- Cơ thể không nhận diện nó là vật lạ cần dọn. Khi chưa bị vỡ vào mô xung quanh, khối đặc này không kích hoạt phản ứng viêm – nghĩa là không có cơ chế miễn dịch nào tới đào thải nó. Đây chính là lý do mụn đầu đen có thể nằm yên hàng tháng mà không đau, không đỏ.
>>> Tham khảo thêm bài viết cách phân biệt sợi bã nhờn và mụn đầu đen để không nhầm lẫn hai khái niệm này.
Miệng nang thay đổi thế nào khi nhân mụn nằm lâu dưới bề mặt da?
Chân mụn nếu tồn tại quá lâu dưới da sẽ khiến miệng nang thay đổi theo 2 hướng:
- Giãn miệng nang
Một khối đặc nằm cố định trong lòng nang tạo áp lực đẩy ra đều đặn theo mọi hướng. Thành nang là mô đàn hồi và như mọi mô đàn hồi bị kéo căng liên tục, nó giãn dần và phục hồi kém đi. Đây là cơ chế khiến vùng mũi và hai bên cánh mũi của người có mụn đầu đen lâu năm trông giống “lỗ chân lông to”. Đây là biểu hiện của việc miệng nang đã giãn quanh nhân, và sau khi lấy nhân ra, kích thước miệng nang cần thời gian và can thiệp để cải thiện chứ không tự co lại ngay.
- Viêm hoá
Nhân mở vốn không viêm. Nhưng thành nang bị căng mỏng khi bị ép mạnh từ bên ngoài, hoặc khi lượng bã nhờn bên trong tăng đột ngột, nó có thể rách. Lúc đó bã nhờn, keratin và vi khuẩn thường trú tràn vào mô sống xung quanh khiến hệ miễn dịch phản ứng để chống lại. Nốt mụn vốn phẳng lì bỗng thành nốt sưng đỏ, đau khi ấn. Đó là bước chuyển từ nhân mở sang tổn thương viêm và biến một vùng da chỉ có mụn đầu đen trở thành vùng da có mụn viêm xen kẽ.
Những cách tại nhà khiến tình trạng mụn đầu đen nặng hơn
Mụn đầu đen trông có vẻ vô hại nên nhiều người thường có xu hướng tự xử lý tại nhà. Một số hành động sau sẽ làm tình trạng mụn đầu đen
- Ép bằng tay hoặc bằng dụng cụ chưa tiệt khuẩn. Lực ép từ hai bên chỉ đẩy được phần trên của nhân lên; phần còn lại bị dồn ngang và xuống sâu. Nếu thành nang rách trong lúc ép, bạn đổi một nốt không viêm lấy một nốt sưng đỏ mất nhiều tuần mới lặn.
- Dùng miếng dán lột. Miếng lột bứt được phần đầu nhân đã cứng ở miệng nang, còn thân nút thì nằm lại. Lột lặp lại còn kéo theo lớp sừng bảo vệ, khiến da khô, đỏ và tăng tiết dầu bù.
- Chà xát và tẩy tế bào chết vật lý quá tay. Hạt scrub mài mòn bề mặt nhưng không vào được lòng nang. Cái mất đi là hàng rào bảo vệ; cái còn lại là nhân mụn.
- Xông hơi nóng và rửa mặt nhiều lần trong ngày. Hơi nóng làm lớp sừng mềm tạm thời chứ không mở nang; rửa nhiều lần lấy đi lớp lipid bề mặt và thường khiến da tiết dầu nhiều hơn — tức là làm dày thêm nguyên liệu tạo nhân mới.
Điểm chung của những thao tác này là không thể chạm tới tăng sừng hoá cổ nang – nguyên nhân chính gây ra mụn đầu đen. Để có hướng xử lý đúng, các bạn có thể tham khảo bài viết cách trị mụn đầu đen hiệu quả.
Khi nào nên lấy nhân mụn chuẩn y khoa thay vì tự nặn?
Nếu rơi vào một trong các trường hợp sau thì các bạn nên đến phòng khám da liễu để được lấy nhân mụn chuẩn y khoa:
- Nhân dày, nhiều, tập trung ở mũi và vùng chữ T. Mật độ càng cao, xác suất bạn làm rách ít nhất một thành nang trong lúc tự ép càng lớn.
- Đã có nốt viêm xen kẽ. Vùng da đang viêm không phải chỗ để tác động cơ học; thao tác sai làm ổ viêm lan rộng.
- Bạn đã tự xử lý nhiều tháng và tình trạng lặp lại theo chu kỳ. Đó là dấu hiệu nguyên nhân nền chưa được chạm tới.
Điều khác biệt của một buổi lấy nhân tại phòng khám không chỉ nằm ở dụng cụ, mà còn ở trình tự: lớp sừng được làm mềm trước để miệng nang giãn nở, nhân được lấy theo đúng trục của nó nên thành nang không bị rách sang mô lành, và thao tác diễn ra trong điều kiện vô khuẩn. Sau đó mới tới phần quyết định kết quả dài hạn là kiểm soát dầu và điều hoà quá trình sừng hoá, để nhân mới hình thành chậm lại.
Nhân đã được lấy sạch sẽ không quay lại nhưng nang lông vẫn tiếp tục tiết bã như một vòng lặp. Chính vì vậy, nguy cơ bị bít tắc nang lông và hình thành mụn đầu đen mới vẫn còn. Bạn có thể duy trì việc lấy nhân mụn để đảm bảo làm sạch hết mụn đầu đen.
Theo dõi chuyên mục Kiến thức để biết thêm nhiều thông tin hữu ích khác!
Câu hỏi thường gặp
1. Mụn đầu đen để yên có tự hết không?
Gần như không. Nút bã nhờn trộn tế bào sừng bị nén trong lòng nang lông là chất đặc chứ không phải dịch, và vì chưa vỡ vào mô xung quanh nên cơ thể cũng không nhận diện nó là thứ cần dọn đi. Vì vậy nó thường nằm yên nhiều tháng, làm thành nang giãn dần, cho tới khi được lấy ra đúng cách.
2. Mụn đầu đen để lâu có thành sẹo không?
Bản thân nhân mở không viêm nên không tạo sẹo. Nguy cơ sẹo và thâm đến từ việc ép lực mạnh hoặc tự nặn làm rách thành nang, biến một nốt không viêm thành ổ viêm sâu và tổn thương viêm sâu mới là thứ để lại dấu. Thao tác lấy nhân đúng kỹ thuật trong điều kiện vô khuẩn không mang nguy cơ này.
Bài viết liên quan:
