Hắc lào và lang ben khác nhau thế nào? Cả hai đều là nấm da, nhưng hình thành do hai nhóm vi nấm khác nhau. Bài viết này sẽ giúp các bạn phân biệt 2 loại nấm trên.
Trả lời nhanh: Hắc lào là mảng đỏ hình vòng, bờ gờ cao ranh giới rõ, ngứa nhiều, nhạt màu ở giữa và lan rộng dần ra ngoài. Lang ben là những đốm phẳng nhiều màu — trắng, nâu hoặc hồng — phủ vảy mịn, ít ngứa, hay ở lưng, ngực, vai, cổ và lộ rõ hơn sau khi đi nắng.
Bảng phân biệt nhanh hắc lào và lang ben
| Hắc lào | Lang ben | |
|---|---|---|
| Hình dạng | Mảng hình vòng hoặc hình cung, lan rộng dần ra phía ngoài | Đốm tròn nhỏ rồi loang và dính lại thành mảng lớn, viền không đều |
| Bờ tổn thương | Gờ cao hơn mặt da, ranh giới rất rõ; vùng giữa nhạt màu hơn viền | Phẳng ngang với mặt da, không có gờ |
| Màu sắc | Đỏ hoặc hồng, đậm nhất ở viền | Nhiều màu cùng lúc trên một vùng: trắng, nâu nhạt hoặc hồng |
| Vảy | Vảy tập trung ở viền tổn thương | Vảy mịn như phấn, cạo nhẹ thấy bong ra |
| Vị trí thường gặp | Thân mình, bẹn, đùi, mông, cổ, mặt — những nơi ẩm và cọ xát | Lưng, ngực, vai, cổ, cánh tay trên |
| Ngứa | Ngứa nhiều, tăng rõ khi ra mồ hôi | Ít ngứa hoặc không ngứa |
| Sau khi đi nắng | Không thay đổi đặc biệt | Lộ rõ hơn, vì vùng tổn thương không bắt nắng giống da xung quanh. |
Vì sao hắc lào lan theo hình vòng còn lang ben thì loang thành mảng?
Hình dạng của hai kiểu nấm phản ánh cách hai nhóm vi nấm sống trên da.
- Hắc lào phát triển ly tâm
Vi nấm bắt đầu từ một điểm rồi lan đều ra mọi hướng, ăn lớp sừng ở rìa vùng tổn thương. Phần rìa vì vậy là nơi vi nấm hoạt động mạnh nhất: da ở đó đỏ hơn, gờ lên, có vảy và ngứa nhất. Phần giữa — nơi vi nấm đã đi qua — thường nhạt màu và phẳng hơn. Kết quả là một vòng tròn có viền hoạt động bao quanh một vùng trung tâm đang lành lại, và vòng đó lớn dần theo thời gian nếu không được xử lý.
- Lang ben mọc rải rác
Thủ phạm gây ra lang ben là một loại nấm men vốn sống sẵn trên da của hầu hết mọi người, chỉ gây bệnh khi nó phát triển quá mức trong điều kiện nóng, ẩm và nhiều dầu. Vì vậy tổn thương xuất hiện đúng ở những vùng da nhiều tuyến bã như lưng, ngực, vai, cổ theo kiểu nhiều đốm mọc rải rác rồi nối lại, chứ không phải một vòng lớn dần. Và vì nấm men này ảnh hưởng tới hoạt động tạo sắc tố của da, cùng một người có thể vừa có đốm nhạt màu hơn vừa có đốm sẫm màu hơn nền da của mình — đó là lý do lang ben nhìn “nhiều màu” trong khi hắc lào chỉ đỏ.
Vì sao tự đoán qua ảnh trên mạng thường sai?
Nhiều người thường mang hình ảnh vết nám đến gặp bác sĩ thay vì đến ngay khi tình trạng vừa xảy ra. Tuy nhiên, cách làm này thường tồn tại “sai số” trong chẩn đoán vì các lí do sau:
- Ảnh không truyền được thứ bác sĩ cần nhất. Bờ tổn thương có gờ lên hay phẳng, vảy bong ra khi cạo nhẹ hay không, da chỗ đó dày hay mỏng. Đây đều là thông tin sờ được chứ không nhìn được. Một tấm ảnh chụp bằng điện thoại làm phẳng hết những khác biệt đó.
- Màu sắc trên ảnh không đáng tin. Ánh sáng, nền da của từng người và bộ lọc màu của máy ảnh đủ để biến một mảng hồng thành mảng nâu. Với lang ben – bệnh mà “nhiều màu” chính là dấu hiệu nhận dạng — sai lệch màu làm hỏng toàn bộ manh mối.
- Nhiều tình trạng khác trông rất giống. Những đốm và sẩn đỏ rải rác ở lưng, ngực, vai có thể là lang ben, cũng có thể là viêm nang lông hay một tình trạng viêm da khác – ba nhóm bệnh này được xử trí theo ba hướng khác nhau.
Khi nào cần bác sĩ soi da?
Nhiều người rất thích tự xử lý tại nhà. Một phần để để tiết kiệm chi phí, một phần vì chủ quan rằng hắc lào và lang ben không nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu sau thì bạn hãy đến gặp bác sĩ chứ đừng tự xử lý nhé!
- Tổn thương lan nhanh trong vài ngày hoặc lan sang nhiều vùng cơ thể.
- Tổn thương ở mặt, bẹn, da đầu hoặc móng. Đây là những vị trí có cách xử trí riêng và thời gian điều trị dài hơn hẳn.
- Có mủ, chảy dịch, đau, hoặc vùng da xung quanh sưng nóng.
- Bạn đã bôi nhiều thứ khác nhau mà tổn thương không đỡ, hoặc nặng thêm sau khi bôi.
- Nhiều người trong nhà cùng bị. Bởi điều trị một mình thường không đủ để cắt vòng lây.
- Bạn có bệnh nền như đái tháo đường, hoặc đang dùng thuốc làm giảm miễn dịch.
Trong buổi khám, bác sĩ nhìn tổn thương dưới ánh sáng và độ phóng đại, hỏi về hoàn cảnh xuất hiện và những gì bạn đã dùng, và khi cần sẽ lấy mẫu vảy da để xác định có vi nấm hay không. Đó là bước biến “chắc là nấm” thành một chẩn đoán có căn cứ, và nó quyết định toàn bộ hướng điều trị phía sau.
Theo dõi chuyên mục Kiến thức để biết thêm nhiều thông tin hữu ích khác!
Câu hỏi thường gặp
1. Hắc lào và lang ben khác nhau thế nào?
Hắc lào là mảng đỏ hình vòng, bờ gờ cao ranh giới rõ, nhạt màu ở giữa, ngứa nhiều và lan rộng dần ra ngoài, thường gặp ở thân mình, bẹn, đùi và những vùng ẩm cọ xát. Lang ben là các đốm và mảng phẳng nhiều màu — trắng, nâu nhạt hoặc hồng — phủ vảy mịn, ít ngứa, hay ở lưng, ngực, vai và cổ, và lộ rõ hơn sau khi đi nắng. Cả hai đều là nấm da nhưng do hai nhóm vi nấm khác nhau, nên bác sĩ cần khám để xác định trước khi điều trị.
2. Lang ben có phải là hắc lào ở giai đoạn nhẹ không?
Không. Đây là hai bệnh riêng biệt do hai nhóm vi nấm khác nhau gây ra, không phải hai giai đoạn của cùng một bệnh và không chuyển hoá thành nhau. Chúng khác nhau cả về hình dạng tổn thương, vị trí thường gặp lẫn mức độ ngứa, nên việc phân biệt có ý nghĩa trực tiếp với hướng xử trí.
3. Hắc lào và lang ben có thể bị cùng lúc không?
Có, và điều này không hiếm ở khí hậu nóng ẩm quanh năm. Hai nhóm vi nấm thường chiếm những vùng khác nhau trên cơ thể nhưng cùng thuận lợi khi da ẩm mồ hôi và quần áo bí. Vì vậy nếu một vùng đỡ mà vùng khác vẫn còn, hãy đi khám thay vì kết luận là điều trị không hiệu quả.
Bài viết liên quan:
