Đốt mụn thịt có mọc lại không là thắc mắc của rất nhiều người bởi nhiều người cho rằng mụn thịt có thể “nhảy” từ vị trí này sang vị trí khác, dù có đốt thì vẫn có nguy cơ mọc lại. Vậy sự thật là gì?
Trả lời nhanh: Nốt mụn thịt đã được đốt đúng kỹ thuật và lấy trọn thì không mọc lại ở đúng vị trí cũ. Nhưng cơ địa sinh ra mụn thịt thì vẫn còn, nên nốt mới hoàn toàn có thể xuất hiện ở vùng lân cận sau vài tháng đến vài năm. Điều này khiến nhiều người nghĩ nốt cũ đã “mọc lại”. Riêng u ống tuyến mồ hôi là nhóm hay xuất hiện trở lại nhất, vì gốc tuyến nằm sâu dưới da chứ không nổi hẳn trên bề mặt.
“Mọc lại” và “mọc thêm nốt mới” – hai chuyện khác nhau
Mặc dù cả 2 tình huống đều là việc tăng thêm số lượng mụn thịt nhưng chúng ta cần phân biệt rạch ròi để đánh giá đúng hiệu quả điều trị cũng như kỳ vọng tiếp theo.
Mọc lại đúng chỗ cũ nghĩa là phần tổn thương chưa được lấy hết: một phần chân nốt còn ở lại dưới da và tiếp tục phát triển từ chính điểm đó. Trường hợp này ít gặp khi bác sĩ xử lý từng nốt có kiểm soát độ sâu, và khi xảy ra thì nốt thường xuất hiện lại khá sớm — trong vòng vài tuần đến vài tháng, đúng vào vị trí có vết đốt cũ.
Mọc thêm nốt mới là chuyện thường gặp hơn nhiều. Vùng da của bạn vẫn có cùng cấu trúc, cùng nội tiết, cùng thói quen sinh hoạt như trước khi điều trị, nên nó tiếp tục sinh ra tổn thương mới ở những vị trí lân cận. Nốt mới thường nhỏ hơn, nằm cách vết đốt cũ vài milimet đến vài centimet, và xuất hiện sau một khoảng thời gian dài hơn.
Nói cách khác: điều trị xử lý được những nốt đang có trên da bạn hôm nay, nhưng không thay đổi được cơ địa vốn sinh ra chúng.
Nguyên nhân khiến đốt mụn thịt không sạch
“Mụn thịt” là tên dân gian gom chung ít nhất ba tổn thương lành tính khác hẳn nhau về nguồn gốc, và khả năng xuất hiện trở lại của mỗi nhóm cũng khác nhau.
Mụn thịt dư (u mềm treo) mềm, cùng màu da và thường có một cuống nhỏ nối với nền da. Phần gây ra khối chính là bản thân nó, nên khi bác sĩ lấy trọn phần cuống thì nốt đó ít khi quay lại. Đây là nhóm ít quay lại nhất trong ba nhóm, nhưng ma sát và nội tiết vẫn có thể sinh ra nốt mới ở cổ, nách hoặc đuôi mắt.
Milia (mụn thịt sữa) là hạt keratin nằm ngay dưới bề mặt da, được lấy nhân chứ không cần tác động sâu. Milia có thể xuất hiện lại nếu nguyên nhân tại chỗ chưa thay đổi, chẳng hạn một sản phẩm quá bít hoặc một vùng da vừa bị tổn thương.
U ống tuyến mồ hôi (syringoma) là nhóm hay xuất hiện trở lại nhất, lý do nằm ở giải phẫu chứ không ở tay nghề. Gốc tổn thương là ống tuyến mồ hôi nằm sâu dưới lớp da bề mặt, trong khi vùng mi mắt lại là vùng da mỏng nhất cơ thể. Bác sĩ buộc phải giới hạn độ sâu tác động để không đổi một nốt sẩn nhỏ lấy một vết lõm hoặc một mảng mất sắc tố tồn tại nhiều năm. Vì vậy một buổi dặm sau vài tháng đến vài năm là kịch bản được dự trù từ đầu, không phải dấu hiệu điều trị thất bại.
Nếu bạn đang ở chiều ngược lại của câu hỏi — chưa can thiệp gì và muốn biết nốt có tự biến mất không — bài mụn thịt có tự hết không trả lời riêng phần đó.
Yếu tố khiến nốt mới tiếp tục xuất hiện
Có nhiều nguyên nhân hình thành nên nốt mụn mới:
- Cơ địa và yếu tố gia đình: U ống tuyến mồ hôi thường có tính chất gia đình và hay bắt đầu từ tuổi thiếu niên đến trưởng thành, gặp ở nữ nhiều hơn nam.
- Tuổi tác: Da mất dần độ đàn hồi, và số lượng tổn thương lành tính trên bề mặt da có xu hướng tăng theo thời gian ở gần như tất cả mọi người.
- Nội tiết: Thai kỳ và các giai đoạn thay đổi nội tiết là thời điểm nhiều người nhận thấy nốt mới xuất hiện nhanh hơn bình thường.
- Thay đổi cân nặng và ma sát lặp lại: Đây là bộ đôi kinh điển của mụn thịt dư ở cổ, nách và nếp gấp — nơi da liên tục cọ vào da hoặc vào quần áo, dây đeo.
- Nắng: Vùng quanh mắt và gò má là vùng phơi nắng nhiều nhất trên gương mặt, và tia UV góp phần vào quá trình lão hoá của chính lớp da đang mang tổn thương.
Khi gặp mụn thịt, bạn nên xử lý sớm khi nốt còn nhỏ. Bởi lúc này, việc điều trị thường nhẹ nhàng hơn, ít để lại dấu vết hơn và cần ít lần dặm hơn so với việc chờ đến khi cả một mảng đã dày lên.
Chăm sóc sau đốt mụn thịt để không thâm, không sẹo
Hiệu quả việc đốt mụn thịt một phần quan trọng đến từ việc chăm sóc sau đốt. Trong đó, có một lỗi rất nhiều người mắc phải: bóc mài quá sớm. Bóc sớm là nguyên nhân thường gặp nhất gây thâm sau viêm ở vùng da mỏng, và vết thâm đó tồn tại lâu hơn nhiều so với chính vết đốt. Vết ở vùng mi thường đóng mài trong khoảng 3–5 ngày và mài tự bong sau 7–14 ngày, tuỳ kích thước và vị trí tổn thương. Bạn hãy kiên nhẫn chăm sóc vết đốt và để mài bong tự nhiên.
Da non lộ ra sau khi mài bong sẽ hồng hơn nền da xung quanh. Đó là da mới, không phải sẹo. Vùng quanh mắt giữ vết thâm lâu hơn các vùng khác vì da mỏng và tiếp xúc nắng nhiều, nên chống nắng và đeo kính râm trong giai đoạn này quyết định phần lớn kết quả cuối cùng. Đồng thời, tuân thủ hướng dẫn bôi thoa của bác sĩ, không tự ý mua thêm sản phẩm khác về bôi trong giai đoạn này.
Bạn có thể tham khảo bài viết đốt mụn thịt bao lâu thì hết thâm để cảm thấy yên tâm hơn trong hành trình điều trị.
Khi nào nên để bác sĩ khám thay vì đốt tiếp?
Nốt mới xuất hiện sau điều trị là chuyện bình thường. Nhưng có một nhóm tình huống mà bước tiếp theo phải là đi khám, không phải đốt thêm.
Hãy đi khám khi một nốt đổi màu, chảy máu, loét, ngứa dai dẳng hoặc lớn nhanh trong vài tuần. Ở vùng mắt có những tổn thương khác trông rất giống mụn thịt, và chỉ bác sĩ Da liễu xem trực tiếp mới phân định được. Hãy đi khám khi số nốt tăng nhanh bất thường trong một thời gian ngắn, khi nốt nằm sát bờ mi hoặc ngay trên bờ mi, hoặc khi lần điều trị trước để lại vết lõm, vết mất sắc tố hay một mảng thâm không mờ đi sau nhiều tháng.
Bạn nên cẩn thận với các lời khuyên tự xử lý tại nhà. Bút đốt bán sẵn, kem lột và các loại thuốc chấm không kiểm soát được độ sâu trên vùng da mỏng nhất cơ thể; biến chứng thường gặp không phải nhiễm trùng mà là vết lõm hoặc mất sắc tố tồn tại rất lâu, chưa kể nguy cơ hoá chất chảy vào mắt.
Theo dõi chuyên mục Kiến thức để biết thêm nhiều thông tin hữu ích khác!
Câu hỏi thường gặp
1. Đốt mụn thịt có mọc lại không?
Nốt đã được lấy trọn thì không mọc lại đúng chỗ cũ, nhưng cơ địa sinh ra nó vẫn còn nên nốt mới có thể xuất hiện ở vùng lân cận. Khác biệt nằm ở loại tổn thương: mụn thịt dư ít quay lại khi lấy hết cuống, còn u ống tuyến mồ hôi là nhóm hay xuất hiện trở lại nhất vì gốc tuyến nằm sâu dưới da. Bác sĩ nói rõ khả năng này ngay ở buổi khám để bạn chọn đúng kỳ vọng.
2. Vì sao đốt rồi vẫn có nốt mới?
Vì điều trị xử lý những nốt đang có chứ không thay đổi được cơ địa sinh ra chúng: yếu tố gia đình, tuổi tác, nội tiết, thay đổi cân nặng và ma sát lặp lại vẫn tiếp tục hoạt động sau buổi điều trị. Nốt mới thường nhỏ hơn và nằm ở vùng lân cận chứ không ở đúng vết đốt cũ. Vì vậy phần lớn người điều trị cần một buổi dặm cho các nốt mới thay vì làm lại nốt cũ.
3. Đốt mụn thịt quanh mắt có an toàn không?
Có, khi được bác sĩ Da liễu thực hiện với dụng cụ che chắn mắt và độ sâu tác động được kiểm soát theo từng loại tổn thương. Rủi ro thật sự của vùng này không nằm ở bản thân thủ thuật mà ở việc làm quá sâu trên lớp da mỏng nhất cơ thể, dẫn tới vết lõm hoặc mất sắc tố kéo dài. Tổn thương nằm sát bờ mi cần được bác sĩ đánh giá riêng trước khi quyết định kỹ thuật.
Bài viết liên quan:
